संस्कृत संस्कृति सरिता sanskriti sanskrit sarita

  Page No 85: Question 1: बालगीतं साभिनयं सस्वरं गायत। ANSWER: इसे विद्यार्थी स्वयं अभिनय करके गाएँ। Page No 85: Question 2: पद्यांशान्‌ योजयत- मातुल! किरसि सितपरिधानम् ............................। तारकखचितं श्रावय गीतिम् .............................। त्वरितमेहि मां चन्द्रिकावितानम् ...........................। अतिशयविस्तृत कथं न स्नेहम् ............................। धवलं तव नीलाकाशः .................................। ANSWER: मातुल! किरसि कथं न स्नेहम् तारकखचितं चन्द्रिकावितानम् त्वरितमेहि मां श्रावय गीतिम् अतिशयविस्तृत नीलाकाशः धवलं तव सितपरिधानम् Page No 85: Question 3: पद्यांशेषु रिक्तस्थानानि पूरयत- (क) प्रिय मातुल!  .................... प्रीतिम्। (ख) कथं प्रयास्यसि  ....................। (ग) .................... क्वचिदवकाशः। (घ) .................... दास्यसि मातुलचन्द्र!। (ङ) कथमायासि न .................... गेहम्। ANSWER: (क) प्रिय मातुल!   वर्धय मे  प्रीतिम्। (ख) कथं प्रयास्यसि   मातुलचंद्र । (ग)  नैव दृश्यते  क्वचिदवकाशः। (घ)  मह...

  Page No 80: Question 1: अधोलिखितानां पदानां समुचितान् अर्थान् मेलयत-   क   ख हस्ते   अकस्मात् सद्यः   पृथ्वीम् सहसा   गगनम् धनम्   शीघ्रम् आकाशम्   करे धराम्   द्रविणम् ANSWER: क   ख हस्ते   करे सद्यः   शीघ्रम् सहसा   अकस्मात् धनम्   द्रविणम् आकाशम्   गगनम् धराम्   पृथ्वीम् Page No 80: Question 2: मञ्जूषातः उचितं विलोमपदं चित्वा लिखत-   प्रविशति सेवकः मूर्खः नेतुम् नीचैः दुःखितः (क) चतुरः    .................... (ख) आनेतुम्   .................... (ग) निर्गच्छति  .................... (घ) स्वामी    .................... (ङ) प्रसन्नः    .................... (च) उच्चैः  .................... ANSWER: (क) चतुरः     मूर्खः (ख) आनेतुम्    नेतुम् (ग) निर्गच्छति   प्रविशति (घ) स्वामी     सेवकः (ङ) प्रसन्नः     दुःखितः (च) उच्चैः   नीचैः Page No 81: Question 3: ...

  Page No 76: Question 1: पाठे दत्तं गीतं सस्वरं गायत। ANSWER: स्वयं प्रयास करे। Page No 76: Question 2: कोष्ठकान्तर्गतेषु शब्देषु तृतीया-विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत– यथा– नभ:  चन्द्रेण  शोभते। (चन्द्र) (क) सा ....................... जलेन मुखं प्रक्षालयति। (विमल) (ख) राघव: ....................... वहरति। (विमानयान) (ग) कण्ठ: ....................... शोभते। (मौक्तिकहार) (घ) नभ: ....................... प्रकाशते। (सूर्य) (ङ) पर्वतशिखरम् ....................... आकर्षकं दृश्यते। (अम्बुदमाला) ANSWER: क. सा विमलेन जलेन मुखं प्रक्षालयति। ख. राघवः विमानयानेन विहरति। ग. कण्ठः मौक्तिकहारेण शोभते। घ. नभः सूर्येण प्रकाशते। ङ. पर्वतशिखरम् अम्बुदमालया आकर्षकं दृश्यते। Page No 76: Question 3: भिन्नवर्गस्य पदं चिनुत– भिन्नवर्ग: यथा  – सूर्य:, चन्द्र:, अम्बुद:, शुक्र:। अम्बुद: (क) पत्राणि, पुष्पाणि, फलानि, मित्राणि। ......................... (ख) जलचर:, खेचर:, भूचर:, निशाचर:। ......................... (ग) गाव:, सिंहा:, कच्छपा:, गजा:। ......................... (घ) मयूरा:, चटका:...

  Page No 70: Question 1: उच्चारणं कुरुत-   पुँल्लिङ्गे स्त्रीलिङ्गे नपुंसकलिङ्गे एकः एका एकम् द्वौ द्वे द्वे त्रयः तिस्त्रः त्रीणि चत्वारः चतस्त्रः चत्वारि पञ्च पञ्च पञ्च षट् षट् षट् सप्त सप्त सप्त अष्ट अष्ट अष्ट नव नव नव दश दश दश ANSWER: विद्यार्थी इसका उच्चारण करें। Page No 71: Question 2: प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत- (क) कति बालकाः स्नानाय अगच्छन्? (ख) ते स्नानाय कुत्र अगच्छन्? (ग) ते कं निश्चयम् अकुर्वन्? (घ) मार्गे कः आगच्छत्? (ङ) पथिकः किम् अवदत्? ANSWER: (क) दश बालकाः स्नानाय अगच्छन्। (ख) ते स्नानाय नदीम् अगच्छन्। (ग) ते निश्चयम् अकुर्वन् यत् दशमः नद्यां मग्नः। (घ) मार्गे पथिकः आगच्छत्। (ङ) पथिकः अवदत् दशमः त्वम् असि इति। Page No 71: Question 3: शुद्धकथनानां समक्षम् (✔) इति अशुद्धकथनानां समक्षं (✖) कुरुत-   (क) दशबालकाः स्नानाय अगच्छन्।     (ख) सर्वे वाटिकायाम् अभ्रमन्।   (ग) ते वस्तुतः नव बालकाः एव आसन्।   (घ) बालकः स्वं न अगणयत्।   (ङ) एकः बालकः नद्यां मग्नः।   (च) ते सुखिताः तूष्णीम् अतिष्ठन्।   (छ) कोऽपि पथिकः न आगच्छत्।  ...